Δευτέρα, 11 Δεκεμβρίου 2017

Τα ομολογημένα και τα ανομολόγητα της Eldorado και των "φιλικών" της κυβερνήσεων



του Γιώργου Τσιριγώτη

Στην πρόσφατη εκπομπή της ΕΡΤ1, ΕΡΤReport με τίτλο "Αγία Σκουριά" είδαμε και ακούσαμε –όπως φαίνεται και στο βίντεο- το τι πραγματικά είναι η «μέθοδος» μεταλλουργίας Flash Smelting που θέλει να χρησιμοποιήσει η εταιρεία Eldorado στον Μαντέμ Λάκκο, για να βγάλει καθαρά μέταλλα από τα μεταλλεύματα των Σκουριών και της Ολυμπιάδας.

Κατ’ αρχή να σημειώσουμε πως ο Διευθύνων Σύμβουλος κ. Δ. Δημητριάδης παραδέχεται πως η εταιρεία του δεν πραγματοποίησε επί τόπου και με μεταλλεύματα της εξόρυξης, τις δοκιμές, σε ημιβιομηχανική κλίμακα, όπως όφειλε σύμφωνα με την αδειοδότησή της. Κι αυτό δεν το έκανε, όπως ισχυρίστηκε ο κ. Δ. Δημητριάδης, παρ’ όλο που είναι όρος, γιατί λέει θα κόστιζε 30 εκ. €. 

Σε άλλο σημείο της συζήτησης με την δημοσιογράφο, ο ίδιος λέει πως η εταιρεία του ξόδεψε μέχρι σήμερα 1 δις $ και πρόκειται να ξοδέψει ακόμα 1,8 δις $. Σύνολο δηλαδή 2,8 δις $ (ή περίπου 2,5 δις €). Εάν συνυπολογίσουμε και τα 2 δις € που έδωσε η Eldorado για την αγορά των μεταλλείων, το συνολικό ποσό ανέρχεται στα 4,5 δις €. 

Και γεννάται το ερώτημα: Κάποιος που ξοδεύει 4,5 δις € για να φτάσει να βγάλει ράβδους χρυσού, αργυρού και χαλκού, θα τσιγκουνευτεί τα 30 εκ. €, για να αποδείξει στην Πολιτεία και στους πάμπολλους επιστήμονες –και μη- που την αμφισβητούν, πως η «μέθοδος» Flash Smelting δουλεύει μια χαρά με τα μεταλλεία της περιοχής; Πέρα από το ότι είναι συμβατική υποχρέωσή της, ακούγεται και λίγο περίεργο ως επιχείρημα. Είναι σαν να λέμε πως αντί για 100 € τσιγκουνεύεται να δώσει ακόμα 0,5 €, για να είναι όλα καλά και να κλείσει όλα τα στόματα.

Οι παραδοχές όμως του κ. Δ. Δημητριάδη δεν σταματούν εδώ. Στην συνέχεια, και κάτω από την πίεση των ερωτήσεων της έγκριτης και ενημερωμένης δημοσιογράφου, προχωράει σε αφοπλιστικές ομολογίες. Ομολογεί πως πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχει εργοστάσιο που να χρησιμοποιεί αυτή την «μέθοδο» για ίδια μεταλλεύματα με τα δικά μας εδώ. Υπάρχει λέει ένα εργοστάσιο στην Ναμίμπια (στην Αφρική δηλαδή), αλλά πάλι κι εκεί τα μεταλλεύματα δεν είναι ίδια με τα δικά μας, δηλαδή δεν έχουν τόσο πολύ αρσενικό.

Παραδέχεται ακόμα πως η πολυδιαφημισμένη «μέθοδος» δεν είναι ακριβώς μέθοδος, αλλά απλά μια πατέντα που την έχει μια Φινλανδική εταιρεία του κλάδου (η Outokumpu) και ούτε λίγο ούτε πολύ θα την εφαρμόσει για πρώτη φορά η εταιρεία εδώ σε μας, παίρνοντας και το ρίσκο της επένδυσης για το αν τελικά η «μέθοδος» δουλέψει ή όχι. 

Αναλαμβάνουν λέει, το οικονομικό ρίσκο. 

Για το άλλο ρίσκο όμως, το περιβαλλοντικό, κουβέντα ο κ. Δ. Δημητριάδης. Για το τι θα γίνει αν γεμίσει η ατμόσφαιρα με αρσενικό που σκοτώνει ανθρώπους και κάθε ζωντανή ύπαρξη, σιωπή ασυρμάτου. Τότε προφανώς η «μέθοδος» δεν θα εφαρμοστεί και η εταιρεία θα «χάσει» τα λεφτά που επένδυσε. Όμως τότε θα έχει καταστραφεί και το βουνό, θα έχει χαθεί και το νερό, θα έχει πεθάνει και το δάσος, θα έχουν γίνει και τα φράγματα με τα τοξικά απόβλητα. 

Αυτή την ζοφερή «κληρονομιά» θα μας αφήσει πίσω στο πέρασμά της η Eldorado. Αυτό το ρίσκο, δεν μπορούν να μας εξηγήσουν, οι κ. Δημητριάδηδες και όλη η συνομοταξία τους, γιατί πρέπει να το πάρουμε εμείς οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής;

Ούτε όμως η κυβέρνηση έχει απάντηση στο ερώτημα, γιατί άφησε την εταιρεία «με ευθύνη» της να καταστρέψει ήδη την περιοχή και να δημιουργήσει τετελεσμένα; Κι όταν μια κυβέρνηση –που σημειωτέον έχει και «οικολόγο» υπουργό- ομολογεί πως η εταιρεία δουλεύει με «ευθύνη» της, αναρωτιέσαι αν βρίσκεσαι σε Ευρωπαϊκή χώρα ή σε τριτοκοσμική μπανανία. 

Η «ευθύνη» της εταιρείας είναι σε ευθεία αναλογία με την ανευθυνότητα της κυβέρνησης και του ίδιου του πρωθυπουργού που πολύ εύκολα αθέτησαν όλες τις προεκλογικές τους δεσμεύσεις για το θέμα. Και οι όροι «ανευθυνότητα» και «αθέτηση» είναι οι πιο ελαφρείς που χρησιμοποιούμε, γιατί στο μυαλό μας τριγυρίζουν κι άλλοι όροι, καθόλου τιμητικοί για την «πρώτη φορά αριστερά».

Οι ομολογίες της εταιρείας, αναδεικνύουν όμως και τα ανομολόγητα για το αρχικό τους σενάριο που είχαν επεξεργαστεί, με την τότε «φιλική κυβέρνηση». Θα έπαιρναν τις άδειες με τον ισχυρισμό πως θα χρησιμοποιήσουν την «μέθοδο» μεταλλουργίας Flash Smelting χωρίς το κυάνιο (που απαγορεύεται). 

Στην συνέχεια, αφού θα είχαν εγκατασταθεί και θα είχαν ξεκοιλιάσει το βουνό και την κοινωνία, υπό την πίεση των «εργαζομένων», θα έλεγαν: αφού η «μέθοδος» δεν δουλεύει, να πάρουμε τα μεταλλεύματα μισοεπεξεργασμένα και να τα στέλνουμε στην Ναμίμπια ή στην Κίνα (που ήδη το κάνουν). Την ίδια ταχτική –που τους βγήκε- την εφάρμοσαν και για την εξόρυξη κάτω από την Στρατονίκη όπου θα έφερναν δήθεν τον μετροπόντικα. 

Πήραν άδεια για να κάνουν εξόρυξη με μετροπόντικα, καθησυχάζοντας την κοινωνία πως δεν θα έχει εκρήξεις, αλλά στην συνέχεια, αφού και οι κυβερνήσεις είναι «φιλικές», άλλαξαν την μελέτη και χρησιμοποιούν εκρηκτικά. Έτσι θα έκαναν και τώρα. 
Με ψέματα και εξαπατήσεις θα έπαιρναν τις άδειες και στην συνέχεια θα έκαναν άλλα, με «ευθύνη» τους, αφού πάντα οι κυβερνήσεις στις μπανανίες είναι «φιλικές».


* O Γιώργος Τσιριγώτης είναι καθηγητής ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης


πηγή alterthess




Σάββατο, 9 Δεκεμβρίου 2017

Γιγαντώνεται το κίνημα κατά της εξόρυξης υδρογονανθράκων στην Ήπειρο


Η Ήπειρος απειλείται από τα σχέδια εξόρυξης υδρογονανθράκων είτε με την κλασική μέθοδο είτε με εκείνη της υδραυλικής ρηγμάτωσης που έχει απαγορευτεί σε πολλά μέρη της ευρωπαϊκής ηπείρου - και αντιδρά! Με ευκαιρία την σημερινή δι-ημερίδα ενημέρωσης στα Ζαγόρια δημοσιεύουμε και ένα από τα πολλά και διαχρονικά κείμενα- καλέσματα αντίδρασης και αντίστασης στα καταστροφικά σχέδια των πετρελαϊκών εταιρειών. Αυτήν την φορά ένα παλαιότερο κείμενο -επί υπουργείας Μανιάτη- από τα Πάνω Σουδενά (Άνω Πεδινά):

Ένα κείμενο για την εξόρυξη πετρελαίου στην περιοχή μας 

Η θέση της γεώτρησης στους Νεγράδες
Για τα πετρέλαια της Ηπείρου:
Το μεγαλύτερο κοίτασμα πλούτου που διαθέτουμε
είναι το τοπίο και το παρελθόν της.


Το κείμενο αποτελεί έκκληση προς τους απανταχού Ηπειρώτες

Γράφει ο Μίλτος Μπούκας

Έγινε πλέον σαφές και ορατό ότι ολόκληρη η Ήπειρος αν-«αγορεύεται» ως ενιαίο ενεργειακό οικόπεδο και μεγάλο περιβαλλοντικό θύμα του Ευρωπαϊκού Νότου, στα κελεύσματα των πολυεθνικών γεωτρύπανων (πλην το νομού Ιωαννίνων, προσαρτώνται και οι νομοί Άρτας και Πρέβεζας). 


Αναφερόμενος στην εξέλιξη, ο υπουργός περιβάλλοντος Γ. Μανιάτης μίλησε για το αυξημένο ενδιαφέρον της πετρελαϊκής κοινότητας για την Ελλάδα, δηλώνοντας ότι «αποτελεί μία ψήφο εμπιστοσύνης στη μεγάλη εθνική προσπάθεια που έχουμε δρομολογήσει…» Έξω απ’ το στόχαστρο μένει φαινομενικά ο νομός Θεσπρωτίας, που ωστόσο υπόκειται στις διασυνοριακές διεκδικήσεις ΑΟΖ Αλβανίας (Σαγιάδα), περιλαμβάνει την περιοχή προσθαλάσσωσης των αγωγών φυσικού αερίου προς Ιταλία, καθώς και τον χώρο αερίου (Πέρδικα) με υποθαλάσσιο ενδιαφέρον έξω από την Πάργα, τα Σύβοτα, την Πρέβεζα. Κατανοούμε την σπουδή του «Εθνικού Ευεργέτη των Υδρογονανθράκων» υπουργού ΥΠΕΚΑ κου Μανιάτη για τα ασφυκτικά περιθώρια της «ελευσινοποίησης» της περιοχής μας, για την επίσπευση του έργου έναντι των δανειστών. Ωστόσο εκείνο που δεν κατανοούμε: ποια είναι τα οικονομικά οφέλη για την πατρίδα μας;
 

Η αρχική εκτίμηση αφορά την άντληση πετρελαίου 4,5 δις € σε βάθος χρόνου 25 ετών, από τα οποία το Ελληνικό Δημόσιο ευελπιστεί να ωφεληθεί το 20%, από άμεσους και έμμεσους φόρους, ήτοι μόλις 900 εκατομ. ευρώ! 

Η γενικόλογη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για την έρευνα και εκμετάλλευση, 512 σελίδων από το Μετσόβιο Πολυτεχνείο, που βρίσκεται αναρτημένη στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΚΑ, στα ειδικότερά της συμπεράσματα αναφέρεται σε ιδιαίτερα αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους, που μόνο εάν τηρηθούν δεν αναμένεται η υλοποίηση του σχεδίου να επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις. Παρόλο που δεν εξετάζεται το σενάριο του πιθανού ατυχήματος, αν και αναφέρεται πολλές φορές ότι οι ισχυρές πιέσεις ανάγκασαν την εγκατάλειψη των πειραματικών γεωτρήσεων το 2002 [κόστισαν 20 εκ. ευρώ] λόγω υψηλού κινδύνου ατυχήματος (π.χ. βλέπε σελ. 72) τα άλλα 2 εξορυκτικά σενάρια, που παρατίθενται ουσιαστικά δεν διαφέρουν (σελ. 126). Η διάρθρωση της μελέτης είναι τέτοια που αντιμετωπίζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και προβλήματα σε 3 στάδια· αυτά της αναζήτησης, της έρευνας και της εκμετάλλευσης, κρίνοντάς τα "αντιμετωπίσιμα", δίχως ν’ αναφέρεται στις ακριβείς περιοχές του εντοπισμού των κοιτασμάτων, στον τρόπο εξόρυξής τους και στη μεταφορά τους προς τους χώρους αποθεματοποίησης! Πού ακριβώς θα χωροθετηθούν αυτοί οι χώροι διύλισης και εκμετάλλευσης και με ποιον τρόπο;
 

Η ΣΜΠΕ αναγνωρίζει ότι θα υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις: 

1. Εκπομπές αέριων ρύπων, που σε τοπικό η περιφερειακό επίπεδο ενδέχεται να είναι μικρές και αναστρέψιμες μετά το πέρας των εργασιών (σελ. 45 και 130), χωρίς όμως να υπολογίζει τις συνεχείς πρόσφατες υπερβάσεις στο λεκανοπέδιο λόγω αιθαλομίχλης. 


2. Ρύπανση επιφανειακών και υπόγειων νερών, οι οποίες μπορούν να ελαχιστοποιηθούν (σελ. 132), αν και τα νερά αυτά μπορεί να περιέχουν ποσότητες πετρελαίου, ιδιαίτερα τοξικές και ουσίες που βιοσυσσωρεύονται (και που πρακτικά μένουν για πολλά χρόνια στις τροφικές αλυσίδες), καθώς και ραδιενεργά στοιχεία (σελ. 118), με δεδομένο ότι είναι απαραίτητη η αποδοχή των αποβλήτων σε ΧΥΤΑ (σελ. 365, ενώ μας είναι γνωστό ότι ο ΧΥΤΑ των Ιωαννίνων έχει ήδη παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα) 


3. Παρουσιάζει τις επιδράσεις μικρές και αναστρέψιμες μόνο υπό αυστηρούς όρους (σελίδες 376-388), παρόλο που είναι γνωστό ότι οι παραβάσεις στην περιβαλλοντική νομοθεσία στην χώρα είναι κοινός τόπος. 


4. Δεν κάνει καμία ουσιώδη αναφορά στην σχέση κόστους-οφέλους, ούτε υπάρχει διατυπωμένο σχέδιο δράσης σε περίπτωση ατυχήματος. Η ενδελεχής ανάγνωση λοιπόν της ΣΜΠΕ μόνο ανησυχία προκαλεί, ενώ είναι εντυπωσιακή η προχειρότητα και επιπολαιότητα της αντιμετώπισης του θέματος.
 

Οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εξορυκτικής δραστηριότητας είναι προφανείς: καθ’ όλη την παραγωγική διαδικασία εκλύονται τοξικές χημικές ουσίες και λύματα, που χρειάζονται ειδική διαχείριση, την οποία δεν είδαμε στην περιοχή μας ούτε για την απορρύπανση της Παμβώτιδας, ούτε του Αμβρακικού, ούτε και του Καλαμά. Οι πιθανές επιπτώσεις λοιπόν (βλέπε σενάριο 2) στον πρωτογενή τομέα, την γεωργία, την κτηνοτροφία, τα νερά, τα παρακείμενα φυσικά οικοσυστήματα και κατ’ επέκταση τον τουρισμό δεν πρέπει να θεωρούνται καθόλου αμελητέα, ενώ η περίπτωση ατυχήματος (που παραδέχεται ότι είναι υψηλή και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί) μόνο εφιαλτικά σενάρια μπορεί να περιγράψει με το επίπεδο εγρήγορσης της χώρας και του κρατικού μηχανισμού εν μέσω οικονομικής κρίσης στην αντιμετώπιση τέτοιων καταστροφών.
 

Πάντως και το ίδιο το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο της Ε.Ε. εμφανίζει κενά για τις εξορύξεις υδρογονανθράκων, πόσο μάλλον για την υδραυλική ρωγμάτωση (fracking), την οποία δεν αποκλείουν, παρ’ όλο που σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απαγορεύουν την εξόρυξη σχιστολιθικού αερίου ως τεράστια περιβαλλοντική απειλή. Αν εφαρμοστεί εδώ εξόρυξη του σχιστολιθικού αερίου, καθόσον έχουν εντοπισθεί τεράστιες ποσότητες (η Πίνδος αποτελεί τεράστια σχιστολιθική αποθήκη) από σχετική έρευνα του ΙΓΜΕ. Η παραγωγή από την σχάση του σχιστολιθικού αερίου (shale gas) και πετρελαίου (shale oil) είχαν συζητηθεί σε επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτή Ιωαννίνων της Ν.Δ. Άννας Ασημακοπούλου (Ιούνιος 2013), με τον Υπουργό Περιβάλλοντος Ευάγγελο Λιβιεράτο να επιβεβαιώνει τον εντοπισμό τέτοιου σχιστόλιθου, καθώς παραδέχεται επιβαρύνσεις στη διαδικασία της εξόρυξης, σημειώνοντας την παράλληλη έρευνα εκμετάλλευσης από σχιστόλιθο.
 

Στην φτωχότερη περιφέρεια της Ευρώπης, παρά τις προσδοκίες των δύο μνημονίων, θα βαθύνουν κι άλλο τα πλήγματα της κοινωνικής ειρήνης, με την εγκαθίδρυση του εργασιακού μεσαίωνα και την «κινεζοποίηση» των συνθηκών εργασίας. Υπό αυτό το πρίσμα της περιθωριοποίησης, η Περιφέρεια Ηπείρου μπαίνει στο στόχαστρο της κερδοσκοπίας, των σπρεντ του χρηματιστηρίου των κολοσσών των ορυκτών καυσίμων. Μόνο ως «τιμωρητική» διάθεση δίχως προηγούμενο μπορεί να θεωρηθεί αυτή η επίθεση στον εγχώριο ορυκτό πλούτο, στις παρυφές της Ε.Ε., χωρίς κανείς να εγγυάται προοπτική ανάταξης, παρά μόνο την ενίσχυση των κατασταλτικών μηχανισμών, με την παρουσία του «παγκόσμιου χωροφύλακα» και με ελάχιστες δημοκρατικές εγγυήσεις… 

Η στελέχωση του δυναμικού μιας τέτοιας κλίμακας υποδομών και έργων πιθανά θα επαναφέρει στο προσκήνιο την Ειδική Οικονομική Ζώνη (ΕΟΖ) Πωγωνίου. [«…Η χώρα σας είναι το ίδιο “προικισμένη” υπέργεια (πολιτισμός, αρχαιότητες, φυσικό περιβάλλον) όσο και υπόγεια (πετρέλαια, φυσικό αέριο)…» ρήση από τη συνέντευξη της Χίλαρυ Κλίντον, πριν 3 χρόνια στον Αλέξη Παπαχελά.]
Εν «κατακλείδι», δεν μπορεί η Ελλάδα των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, της εξαθλίωσης και του χρέους να αρνηθεί «τα δώρα» της φύσης. Ωστόσο η «υπόγεια» λεηλασία του ορυκτού μας κεφαλαίου μεγεθύνει τον φαύλο κύκλο της ύφεσης, επιδρώντας αρνητικά στην ποιότητα της πρωτογενούς μας παραγωγής. 


Η έλλειψη Στρατηγικού Σχεδιασμού και ιεράρχησης προτεραιοτήτων, η μη ανάδειξη του πράσινου, εναλλακτικού προφίλ, με την επιβράβευση ασύμβατων μοντέλων ανάπτυξης, από τα συστημικά και οικονομικά κέντρα (Περιφέρεια, εμπλεκόμενοι δήμοι, οικονομικά επιμελητήρια, ΤΕΕ), ακυρώνουν κάθε ηθικό υπόβαθρο υγιούς αντίδρασης. Η διατήρηση της υψηλής ποιότητας της εικόνας του Ηπειρωτικού τοπίου, ως μοναδικού δείγματος πολιτιστικού προϊόντος, ουδέποτε απασχόλησε τους ιθύνοντες. Πάντα συναινετικοί σ’ ό,τι βαφτίζεται, γενικώς και αορίστως, «αναπτυξιακό», όσο ανορθολογικό και εφιαλτικό κι αν είναι. Η αδυναμία συγκρότησης της τοπικής πράσινης φυσιογνωμίας και ταυτότητας (με την αρχαία Δωδώνη, μία από τις πιο λαμπρές κοιτίδες του Παγκόσμιου Πολιτισμού, «υποβαθμισμένη») αναδεικνύει πόσο θλιβερός είναι ο απόηχος αυτού του χρόνιου συμβιβασμού…
 

Η επιλογή της βόμβας των πολυαρωματικών υδρογονανθράκων στην καρδιά ενός μοναδικού περιβάλλοντος, που η γεωγραφική του ενότητα καταλαμβάνεται κατά 50% από Εθνικά Πάρκα και Δρυμούς και με μερίδιο 30% στους υδάτινους πόρους της χώρας, αγγίζουν τα όρια του παραλόγου… 

Οι παραινέσεις των Οικολόγων Πράσινων για τον αναπροσανατολισμό του μοντέλου ανάπτυξης της Ηπείρου με την αξιοποίηση της υπαίθρου, των ακτών και του ορεινού όγκου σε ζωντανό μνημείο φυσικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, καταφύγιο βιοποικιλότητας και πεδίο εναλλακτικού τουρισμού, στην κατεύθυνση μιας ολοκληρωμένης και πολύπλευρης οικονομίας της Οικολογίας, η οποία δεν χρεοκοπεί, θα’ έπρεπε ν’ αποτελούν μονόδρομο. Το άτυπο όμως καθεστώς της χρεοκοπίας, υιοθετεί τις open door διαδικασίες των κοιτασμάτων και τις fast track διευκολύνσεις, που μετακυλύουν την περιβαλλοντική βλάβη στις επόμενες γενιές.
 

Ο απλός στόχος της προστασίας (του υπέργειου φυσικού), της αλληλοεξάρτησης και συν-εξέλιξης των ανθρώπινων οικονομικών και φυσικών οικοσυστημάτων, στο διηνεκές, απουσιάζει από κάθε πολιτική ατζέντα. Απεναντίας προκρίνεται η αξία των πετροδόλαρων με τα μελλοντικά απολήψιμα βαρέλια «μαύρου χρυσού», που ανήκουν στην Κυριότητα του Ταμείου Δημόσιας Περιουσίας, σαν εμπράγματη ασφάλεια της Δανειακής Σύμβασης του αγγλικού δίκαιου. 

Το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας είχε στηλιτεύσει με ανοικτή επιστολή προς τον υπουργό και το Φόρουμ υδρογονανθράκων, αποχωρώντας ο Πρόεδρος της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας Απόστολος Αλεξόπουλος «…Διαφωνώ με την πολιτική σας. Μια πολιτική που συνδέεται με την εκποίηση και ξεπούλημα του εθνικού μας πλούτου. Δε θέλω να χρησιμοποιηθεί η όποια γνώμη μου επί θεμάτων που αφορούν το Φόρουμ, για να φτιαχτεί ένα «ωραίο» προϊόν που θα εκχωρηθεί σε τρίτους, οι οποίοι θα συνεχίζουν να καταληστεύουν τη χώρα μας και τον πλούτο μας…»
 

Η καθυπόταξη όλης της ιστορικής μας διαδρομής στην πολυεθνική κυριαρχία των «χρυσοθήρων» των κοιτασμάτων, αντανακλά το φεουδαρχικό κατάλοιπο και την ανυπαρξία της πολιτικής ζωής, που παραχωρεί τη θέση της σε οικονομικά προτεκτοράτα και αφεντικά, που δεν θα υπακούουν σε κανένα Εργατικό και Εγχώριο Δίκαιο. 

Μπορούμε να αναφέρουμε το παράδειγμα του Μεξικού ή της Νιγηρίας, η οποία είναι η 8η πετρελαιοπαραγωγός χώρα στον κόσμο, παραμένοντας ένα από τα φτωχότερα κράτη του πλανήτη, με 70% των κατοίκων της, να ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Το τίμημα είναι εξίσου βαρύ για το περιβάλλον, καθώς 500 εκατομ. γαλόνια πετρελαίου εκτιμάται ότι έχουν διαρρεύσει στον ποταμό Νίγηρα. Οι παράγοντες αυτής της χώρας και η οικονομική συγκυρία, συντελούν στην κακή ποιότητα υποδομών και εκμετάλλευση χωρίς πρόληψη και συντήρηση, με ελλιπή νομοθεσία, διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας, αδιαφορία των πολυεθνικών, πολιτική αστάθεια, εξωτερικές επιβολές δανειακών συμβάσεων…
 

Επειδή η τεράστια χωρική δραστηριότητα των εξορύξεων θα καθορίσει, νομοτελειακά, το οικονομικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό μοντέλο της περιοχής, ακυρώνοντας την αειφορία και τους υψηλούς παραδοσιακούς τομείς της περιφερειακής μας οικονομίας, είναι απαραίτητη μια ευρεία κοινωνική και πολιτική διαβούλευση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων της τοπικής κοινωνίας. 

Είναι ικανό το πολιτικό προσωπικό και οι θεσμοί να ασκήσουν τον απαραίτητο δημόσιο έλεγχο; ή θα μετατραπούν σε «θεσμικούς σεΐχηδες» των πετρελαϊκών κύκλων εργασιών και του ξεπουλήματος των φυσικών μας πλεονεκτημάτων; 

 πηγή Πανωσουδενιώτες


Η γεώτρηση των Νεγράδων και πίσω το πανωσουδενιώτικο Παλιοχώρι

Απόφοιτοι Τμήματος Γεωλογίας Πανεπιστημίου Πατρών: Να σταματήσει κάθε διασύνδεση του τμήματος με την Ελληνικός Χρυσός #skouries



Με αφορμή μια εκπαιδευτική εκδρομή του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών στα Μεταλλεία Κασσάνδρας στη Χαλκιδική, 21 απόφοιτοι του τμήματος ζητούν να σταματήσει κάθε διασύνδεσή του με την Ελληνικός Χρυσός.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν:
“Η γνώση που παράγει και μεταδίδει το τμήμα (και κάθε τμήμα) συνοδεύεται από έναν ηθικό κώδικα, αλλιώς δεν παράγουμε επιστήμονες αλλά τεχνοκράτες, ανθρώπους που μετρούν τα πάντα με το χρήμα ασχέτως των επιπτώσεων στο κοινωνικό σύνολο. Η χρησιμότητα που έχουμε και πρέπει να έχουμε σαν επιστήμονες, είναι προς αυτό το κοινωνικό σύνολο, όχι προς το ιδιαίτερο συμφέρον του κάθε επενδυτή”.

Ανοιχτή Επιστολή Αποφοίτων προς το Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών

Αγαπητοί συνάδελφοι,
μέλη ΔΕΠ,
προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές,
υποψήφιοι διδάκτορες,
διοικητικό και ερευνητικό προσωπικό του τμήματος

Προ κάποιου καιρού είδαμε όλοι στην ομάδα της σχολής στο Facebook να ανεβαίνουν φωτογραφίες από επίσκεψη του 4ου έτους στα Μεταλλεία Κασσάνδρας. Οι φωτογραφίες είχαν μάλιστα κοινοποιηθεί στην επίσημη σελίδα του τμήματος από τον επίσημο λογαριασμό της Ελληνικός Χρυσός στο Facebook. Με αυτή μας την επιστολή θέλουμε να σας εκφράσουμε την απογοήτευση μας και να σας γνωστοποιήσουμε την διαφωνία και αντίθεσή μας σε αυτή σας την ενέργεια.

Ξεκινώντας, θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε ότι σε επίπεδο αρχής θεωρούμε ότι οι εκπαιδευτικές εκδρομές είναι αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας αναφορικά με την επιστήμη μας, απαραίτητες για κάθε φοιτητή. Ταυτόχρονα, θεωρούμε πως η εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων μπορεί να προσφέρει στη χώρα μας μεγάλα οφέλη. Σε καμία περίπτωση δεν τοποθετούμαστε a priori και γενικώς αντίθετοι σε κάθε εκμετάλλευση. Θεωρούμε όμως ότι η βασική προϋπόθεση είναι ότι οι φυσικοί πόροι θα πρέπει εκμεταλλεύονται με γνώμονα το κοινό καλό της χώρας, δηλαδή προς το συμφέρον του κοινωνικού συνόλου και των πολιτών της χώρας και της τοπικής κοινωνίας. Εδώ υπάρχει μια ιδιαίτερη περίπτωση που αφορά στην συγκεκριμένη εξόρυξη και τις εργασίες της Ελληνικός Χρυσός, μια κατάσταση που έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων εντός και εκτός της χώρας.

Τα κοιτάσματα της Κασσάνδρας βρίσκονται υπό εκμετάλλευση από την εποχή της Μακεδονικής Αυτοκρατορίας. Σήμερα, ανήκουν στην Ελληνικός Χρυσός ΑΕ, εταιρία συμφερόντων της Καναδικής Eldorado Gold και του ΑΚΤΩΡ. Ουσιαστικά, δόθηκαν από το δημόσιο στην εταιρία δωρεάν και με πολύ χειρότερους περιβαλλοντικούς όρους από την προηγούμενη ιδιοκτήτρια εταιρία, την (επίσης Καναδική) TVX Gold. Το γεγονός αυτό της δωρεάν (ουσιαστικά) παραχώρησης από το δημόσιο στην εταιρία αναγνώρισαν και τα ευρωπαϊκά δικαστήρια (στα οποία το Ελληνικό δημόσιο προσέτρεξε ως υπεράσπιση της εταιρίας εναντίον του… εαυτού του! 1 ). Ταυτόχρονα, υπάρχουν σοβαρές δημοσιογραφικές έρευνες που αποδεικνύουν ότι τα κέρδη της εταιρίας θα φορολογούνται στο εξωτερικό και ΟΧΙ στην Ελλάδα 2, δικαιώνοντας όσους μιλούν για μια αποικιοκρατικού τύπου εκμετάλλευση.

Η περιβαλλοντική καταστροφή στην περιοχή είναι δεδομένη και δεν αμφισβητείται από κανέναν, αν και υποβιβάζεται από την εταιρία που θεωρεί ότι θα μπορέσει να αποκαταστήσει το περιβάλλον. Παράλληλα, ανεξάρτητοι οργανισμοί και ιδρύματα όπως το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 3 και το ΤΕΕ μιλούν αφενός για επιπτώσεις που δεν αναφέρονται καν στην ΜΠΕ της εξόρυξης (όπως την αέρια τοξική ρύπανση) ενώ αφετέρου καθιστούν σαφές ότι η καταστροφή θα είναι τεράστια και μη αναστρέψιμη. Τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις έχουμε ήδη αρχίσει να τις βλέπουμε, όπως την μετατροπή τεράστιων δασικών εκτάσεων σε κρανίου τόπο, σοβαρές επιπτώσεις σε επιφανειακά και υπόγεια ύδατα 4,5, ατυχήματα 6 και μόλυνση της θάλασσας της περιοχής. Ακόμα και το επιχείρημα περί «θέσεων εργασίας» πέφτει στο κενό, καθώς μιλάμε για ολοκληρωτική καταστροφή και ερήμωμα μιας πολύ πλούσιας και όμορφης περιοχής με γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία και τουρισμό, η εξαφάνιση των οποίων θα κοστίσει πολύ περισσότερες θέσεις εργασίας από όσες θα προσφέρει η εξόρυξη.

Ταυτόχρονα, οι τοπικές κοινωνίες έχουν ξεσηκωθεί προσπαθώντας να προστατέψουν τον τόπο τους. Οι διαμαρτυρίες τους αντιμετωπίζονται με ωμή αστυνομική βία 7,8. Ολόκληρα χωριά έχουν χαρακτηριστεί σαν εγκληματικές οργανώσεις και εκατοντάδες κάτοικοι σύρονται στα δικαστήρια ως “τρομοκράτες”, αντιμέτωποι με βαριές ποινές φυλάκισης. Στα μεγάλα ΜΜΕ της χώρας βέβαια μπορεί κάποιος να ακούσει αποκλειστικά και μόνο την άποψη της εταιρίας και των υποστηρικτών της, ενώ οι κάτοικοι που αντιδρούν έχουν πλήρως αποκλειστεί από τον δημόσιο διάλογο. Παρόλα αυτά, τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών στηρίζουν περιβαλλοντικές οργανώσεις, κόμματα, οργανώσεις πολιτών κτλ τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας.

Η Ελληνικός Χρυσός τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να καλύψει τις δραστηριότητές της πίσω από ένα προσωπείο “εταιρικής ευθύνης” και “προσφοράς”. Αυτό το κάνει μοιράζοντας αφειδώς χορηγίες, συμμετέχοντας σε κοινωνικά δρώμενα και στηρίζοντας διάφορους σκοπούς με δωρεές και παροχές. Δεν είναι λίγες οι φορές που χορηγίες της έχουν απορριφθεί από συλλόγους και αθλητικά σωματεία ακριβώς λόγω των πρακτικών της εταιρίας, με αποτέλεσμα η προσπάθεια “χτισίματος” ενός καλού εταιρικού προφίλ να πέφτει στο κενό. Παρόλα αυτά, η εταιρία επιμένει, καθώς αντιλαμβάνεται την τεράστια σημασία που έχει η δημόσια εικόνα της. Για όλους τους παραπάνω λόγους, απογοητευθήκαμε μαθαίνοντας για την επίσκεψη στα Μεταλλεία Κασσάνδρας. Από πλευράς της εταιρίας, η επίσκεψη της σχολής είναι μια ιδανική ευκαιρία για πολυπόθητες δημόσιες σχέσεις και για “νομιμοποίηση” των ενεργειών της. Είμαστε βέβαιοι ότι σε επίπεδο καθαρής γνώσης, η επίσκεψη ήταν ωφέλιμη για τους φοιτητές και συναδέλφους μας. Είμαστε όμως επίσης βέβαιοι ότι είναι πολύ πιο ωφέλιμη για την εταιρία η οποία ψάχνει απεγνωσμένα τρόπους να βελτιώσει το πρόσωπο της και να κρύψει την καταστροφή που θα προκαλέσουν οι δραστηριότητές της.

Όλοι εμείς που υπογράφουμε αυτό το γράμμα, αποφοιτήσαμε από το τμήμα Γεωλογίας. Το τμήμα αυτό το αγαπήσαμε, ο καθένας με τον τρόπο του. Συνδέσαμε μαζί του τα φοιτητικά μας χρόνια, την ενηλικίωση μας, την πνευματική μας ανάπτυξη. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο δεν θέλουμε να βλέπουμε το τμήμα (έστω και ακούσια, έστω και με καλές προθέσεις) να σχετίζεται με ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα που λαμβάνουν χώρα σε αυτόν τον τόπο και να προσφέρει (ξαναλέμε, έστω και με καλές προθέσεις) την στήριξη του σε αυτή την καταστροφή. Η γνώση που παράγει και μεταδίδει το τμήμα (και κάθε τμήμα) συνοδεύεται από έναν ηθικό κώδικα, αλλιώς δεν παράγουμε επιστήμονες αλλά τεχνοκράτες, ανθρώπους που μετρούν τα πάντα με το χρήμα ασχέτως των επιπτώσεων στο κοινωνικό σύνολο. Η χρησιμότητα που έχουμε και πρέπει να έχουμε σαν επιστήμονες, είναι ακριβώς προς αυτό το κοινωνικό σύνολο, όχι προς το ιδιαίτερο συμφέρον του κάθε επενδυτή.

Για αυτόν τον λόγο, θεωρούμε ότι θα ήταν καλύτερο να μην επαναληφθεί η συγκεκριμένη εκπαιδευτική εκδρομή όπως επίσης και να σταματήσουν οι όποιες πιθανές διασυνδέσεις του τμήματος με την εταιρία. Όσο και αν είναι δύσκολοι οι καιροί, όσο και αν είναι θετικό το τμήμα να προσπαθεί να προσφέρει επαγγελματικές διεξόδους στους φοιτητές του, υπάρχουν κάποιες κόκκινες γραμμές που δεν πρέπει να ξεπερνιούνται. Σε περιπτώσεις δημοσίου συμφέροντος, το τμήμα οφείλει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και, με όπλο την γνώση, να υπερασπίζεται το κοινωνικό συμφέρον και να ανοίγει δρόμο για την συνολική πρόοδο της χώρας.

Είναι, άλλωστε, αυτό που ο καθένας από εμάς υποσχέθηκε, την μέρα εκείνη που το ίδιο το τμήμα μας αποχαιρετούσε παραδίδοντας μας το πτυχίο: “να γίνω χρήσιμος σ’ όλους εκείνους που θα έχουν ανάγκη τη δική μου βοήθεια και να συντελώ πάντοτε προς την ειρήνη και την αγαθότητα των ηθών για κάθε κοινωνία ανθρώπων, βαδίζοντας το σωστό δρόμο της ζωής, με οδηγό την αλήθεια και το δίκαιο και αναδεικνύοντας τη ζωή μου σε πρότυπο αρετής υπό το φώς της Σοφίας.”

Οι υπογράφοντες
Με αλφαβητική σειρά

1. Βαϊδάνη Αργυρώ – Γεωλόγος – Ιδ. Υπάλληλος
2. Βγενόπουλος Άγγελος – Γεωλόγος – Άνεργος
3. Γκάτσου Μαρία – Γεωλόγος – Τεχνικός Εργαστηρίου Εδαφικών Δοκιμών
4. Δασκαλοπούλου Κυριακή – Γεωλόγος M.Sc. – Υποψήφια Διδάκτορας
5. Δρίβας Κωνσταντίνος – Γεωλόγος – Ιδ. Υπάλληλος
6. Ζούρα Δέσποινα – Γεωλόγος M.Sc. – Υποψήφια Διδάκτορας
7. Καράμπελα Χριστίνα – Γεωλόγος – Μεταπτυχιακή φοιτήτρια
8. Κουρλιμπίνη Σταματίνα – Γεωλόγος
9. Κουτσιούμπης Γιάννης – Γεωλόγος M.Sc. – Project Manager
10. Μαρία Ευαγγελία Παυλίδη Πάλλα – Γεωλόγος
11. Μασμανίδη Δέσποινα – Γεωλόγος – Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια
12. Μητροπούλου Ηρώ – Γεωλόγος – Ιδ. Υπάλληλος
13. Μυρσίνη Δημητρίου – Master Petroleum Geology and Geophysics
14. Νικολακοπούλου Μυρτώ – Γεωλόγος M.Sc.
15. Παπαδοπούλου Σταυρούλα – Γεωλόγος M.Sc. – Υποψήφια Διδάκτορας
16. Σταύρος Θαλασσινός – Γεωλόγος – Business Analyst
17. Τσαμπουράκη-Κραουνάκη Κωνσταντίνα – Γεωλόγος M.Sc. – Υποψήφια Διδάκτορας
18. Τσατσαρώνη Θεοδώρα – Γεωλόγος – Ελ. Επαγγελματίας
19. Τσετσέ Βασιλική – Γεωλόγος – Ιδ. Υπάλληλος
20. Φλώρος Γεώργιος – Γεωλόγος M.Sc. – Ελ. Επαγγελματίας
21. Χατζάκη Ηλέκτρα – Γεωλόγος M.Sc. – Engineering Geologist

Αναφορές στο κείμενο
1. Το Ευρωπαϊκό δικαστήριο αναγνωρίζει ότι ξεπουλήθηκαν τα μεταλλεία στην Ελληνικός Χρυσός, TVXS, 09/12/2015 (link)
2. Το ριφιφί της Eldorado Gold: Από την Ελλάδα στα Μπαρμπέιντος μέσω Ολλανδίας, The Press Project, 05/12/2014 (link)
3. Εισήγηση Συμβουλίου Περιβάλλοντος ΑΠΘ για τη μεταλλευτική δραστηριότητα στη Βόρεια Χαλκιδική, 27/2/2013 (link)
4. Στο φράγμα Μεγάλης Παναγίας δεν υπάρχει πια νερό, Tetartopress.gr, 24/5/2017 (link)
5. Χαλκιδική: Μολυσμένο από αρσενικό όλο το υδατικό υποσύστημα του Νεοχωρίου (Έγγραφο της Διεύθυνσης Υδάτων), Alterthess.gr, 28/9/2014 (link)
6. Τοξικό ατύχημα της Ελντοράντο στη Ρεντίνα, Νews247.gr, 13/10/2013 (link)
7. Εισβολή αστυνομικών σε σπίτια στην Ιερισσό, Ελευθεροτυπία, 10/4/2013 (link)
8. ΜΑΤ πέταξαν δακρυγόνα σε σχολείο της Ιερισσού! News.gr, 07/03/2013 (link)


Περισσότερα για το θέμα

Έρευνες-Μελέτες – Αποφάσεις Φορέων
1. Ψήφισμα της Ελληνικής Δασολογικής Εταιρίας σχετικά με τα μεταλλεία χρυσού στην Βόρεια Ελλάδα (link)
2. Κακός οιωνός για το μέλλον του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας οι εξελίξεις στις Σκουριές της Χαλκιδικής (link)
3. Mines and the Environment in Halkidiki: A Story from the Ottoman Past (link)
4. Πόρισμα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ (link)
5. Απόψεις του ΤΕΕ/ΤΚΜ επί της ΜΠΕ του έργου «Μεταλλευτικές – Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας της εταιρείας «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ» Α.Ε. (link)
6. Εισήγηση Συμβουλίου Περιβάλλοντος ΑΠΘ για τη μεταλλευτική δραστηριότητα στη Βόρεια Χαλκιδική (link)
7. Κοινωνικό Ιατρείο Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης “Σκουριές – Θεσσαλονίκη: ένας καρκίνος δρόμος” (link)
8. Παρατηρήσεις επί της σχεδιαζόμενης εφαρμογής της μεθόδου ακαριαίας τήξης στην επεξεργασία του συμπυκνώματος σιδηροπυριτών Ολυμπιάδας – Γ. Ψυχογιοπουλος, Μηχανικός Μεταλλείων (link)

Άρθρα
1. “Το ριφιφί της Eldorado Gold: Από την Ελλάδα στα Μπαρμπέιντος μέσω Ολλανδίας”, The Press Project, 5/12/2014 (link)
2. “Ανθρακας το Δημόσιο, χρυσός ο Μπόμπολας”, Ελευθεροτυπία, 23/2/2013 (link)
3. “Μύθοι και πραγματικότητα για τα μεταλλεία στη Β.Α.Χαλκιδική”, Κυριάκος Παναγιωτόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Εδαφολογίας ΑΠΘ, Capital.gr, 13/2/2017 (link)
4. “Η σιωπή δεν είναι χρυσός”, Γιώργος Αυγερόπουλος, Εφημερίδα των Συντακτών, 2/12/2012 (link)
5. “Όταν η «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ» γέμισε τη ζωή τους Σκουρίες”, Hot Doc, Φεβρουάριος 2013 (link)
6. “Παπαζάχος: Το Φράγμα Στις Σκουριές Κατασκευάζεται Πάνω Από Σεισμικό Ρήγμα”, Halkidikinews.gr, 22/1/2017 (link)
7. “Κατά της εξόρυξης χρυσού στην Χαλκιδική οι επιστήμονες του ΑΠΘ”, Dasarxeio.com, 26/01/2016 (link)
8. “Έρευνα: Η εικόνα της καταστροφής στις Σκουριές” , The Press Project, 18/12/2015
“Επιστήμονες εξηγούν γιατί η εξόρυξη χρυσού σημαίνει καταστροφή”, Εφημερίδα των Συντακτών, 23/10/2015

Ντοκυμαντέρ
1. Χρυσός στα χρόνια της κρίσης. Μέρος Β’: ο θησαυρός της Κασσάνδρας – Εξάντας (link)
2. Αγία Σκουριά – ΕΡΤ Report , 29 Νοεμβρίου 2017 (link)
3. Envoyé spécial – France 2, 20/12/2012 (link)
4. Αντιδραστήριο – ΕΡΤ3, 16/9/2015 κ 30/9/2015 (link)




Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου 2017

Η όλη αλήθεια στην εκπομπή της ΕΡΤ Report για τις Σκουριές και την Eldorado Gold



ΠΗΓΗ  

ΑΓΙΑ ΣΚΟΥΡΙΑ 

Η διαμάχη για τα μεταλλεία Κασσάνδρας μετρά ήδη πάνω από 20 χρόνια και πήρε εκρηκτικές διαστάσεις όταν άρχισαν τα έργα για την ανοιχτή εξόρυξη στο δάσος των Σκουριών. Η εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός», θυγατρική της καναδικής Ελντοράντο Γκολντ, υποστηρίζει πώς είναι η μεγαλύτερη ιδιωτική επένδυση στη χώρα.

Ποιο είναι το όφελος για την εθνική και τοπική οικονομία; Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για το περιβάλλον; Τηρεί η εταιρεία τις συμβατικές της υποχρεώσεις; Τι απαντά η κυβέρνηση στις κατηγορίες για σκόπιμη κωλυσιεργία;

H ομάδα του «ΕΡΤ Report» ταξιδεύει στη Χαλκιδική, συνομιλεί με τους πρωταγωνιστές, αντιπαραβάλλει θέσεις και ντοκουμέντα και επιχειρεί να ζυγίσει το κόστος και τα οφέλη από την εξόρυξη χρυσού και άλλων πολύτιμων μετάλλων, για τους κατοίκους της Χαλκιδικής και το δημόσιο συμφέρον.

Η Εμμανουέλλα Αργείτη, η Μαρίνα Δεμερτζιάν και η Μάχη Νικολάρα, αναζητούν πτυχές της επικαιρότητας, καταγράφουν τις ιστορίες εκεί όπου συμβαίνουν και φωτίζουν τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της καθημερινότητας. Παρουσιάζουν την ευρύτερη δυνατή γκάμα απόψεων, αναγνώσεων και αντιθέσεων που απασχολούν τη δημόσια συζήτηση.

Σκηνοθεσία: Γιάννης Ρεμούνδος
Αρχισυνταξία: Εμμανουέλλα Αργείτη, Μαρίνα Δεμερτζιάν Μάχη Νικολάρα
Δ/νση παραγωγής: Περικλής Παπαδημητρίου

Παρουσίαση: Εμμανουέλλα Αργείτη, Μαρίνα Δεμερτζιάν Μάχη Νικολάρα




Δείτε εδώ την εκπομπή από την ΕΡΤ: ΕΡΤ Report ΑΓΙΑ ΣΚΟΥΡΙΑ 

 



Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου 2017

Πεθαίνοντας για το περιβάλλον



της Chloe Farand*

Ποτέ πριν δεν ήταν πιο θανάσιμο να αντισταθείς στις πολυεθνικές που καταστρέφουν το περιβάλλον.

Διακόσιοι, αριθμός ρεκόρ, περιβαλλοντικοί ακτιβιστές σκοτώθηκαν μέσα στο 2016 καθώς διαμαρτύρονταν εναντίον εταιρειών εξόρυξης, υλοτομίας και αγροτικών εκμεταλλεύσεων, σύμφωνα με ευρήματα έκθεσης της Global Witness
.

Η ΜΚΟ που αποκαλύπτει διαφθορά και την περιβαλλοντική καταστροφή, καταγράφει τον αριθμό των ανθρώπων που σκοτώνονται υπερασπιζόμενοι την γη τους από τις καταστροφικές δραστηριότητες και τα τελευταία χρόνια συνεχώς καταγράφει όλο και μεγαλύτερο αριθμό θανάτων.

Η Global Witness νωρίτερα είχε κατονομάσει το 2015 ως την «φονικότερη χρονιά στην ιστορία1» για τις δολοφονίες ακτιβιστών με αναφορά 185 καταγεγραμμένων θανάτων σε 16 χώρες – μια αύξηση της τάξης του 59 τις εκατό σε σχέση με το 2014 και το υψηλότερο νούμερο από την στιγμή που η οργάνωση άρχισε να συλλέγει δεδομένα το 2002.

Στην τελευταία έκθεση της, Defenders of the Earth2, διαπιστώνει πως σχεδόν 4 άνθρωποι δολοφονήθηκαν κάθε εβδομάδα σε 24 χώρες μέσα στην προηγούμενη χρονιά, καθώς έκαναν εκστρατείες για την προστασία του περιβάλλοντος.

Η Βραζιλία είναι μακράν το πιο επικίνδυνο μέρος για τους ακτιβιστές, με 49 καταγεγραμμένους θανάτους, ακολουθούμενη από την Κολομβία όπου το σύνολο υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τους 37 θανάτους, και τις Φιλιππίνες με 28 αντιδρώντες σε εξορυκτικές δραστηριότητες να δολοφονούνται.

Σύμφωνα με την αναφορά, στην Ινδία υπήρξαν 16 δολοφονίες, αύξηση που αντιστοιχεί με τριπλασιασμό, στην Ονδούρα είχε 14, ενώ στην Νικαράγουα είχαν 11, κυρίως αυτόχθονες που δολοφονήθηκαν σε συγκρούσεις με κοινότητες εποίκων για τη γη. Η Global Witness επίσης ζητά να δοθεί προσοχή στους προβληματισμούς που οι ακτιβιστές έχουν εκφράσει για μια διώρυγα3 που θα ενώνει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό, και που απειλεί να προκαλέσει μαζικές εκτοπίσεις και κοινωνική αναταραχή.

Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, 19 δολοφονήθηκαν καθώς μεγάλος αριθμός δασοφυλάκων που υπερασπίζονται τα εθνικά πάρκα έχουν στοχοποιηθεί.

Σχεδόν 40% από όσους σκοτώθηκαν ήταν αυτόχθονες και 60% των δολοφονηθέντων ήταν από την Λατινική Αμερική, σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης.

Στην Κολομβία, για παράδειγμα, εξορυκτικές βιομηχανίες έχουν την στήριξη της κυβέρνησης και χρηματοδοτούνται από διεθνείς αναπτυξιακές τράπεζες, αλλά αντιμετωπίζουν σοβαρή αντίσταση από τις κοινότητες αυτοχθόνων.

Στην έκθεση, η ΜΚΟ προειδοποιεί κυβερνήσεις και εταιρείες σε ολόκληρο το κόσμο πως έχουν «αποτύχει στο καθήκον τους να προστατέψουν τους ακτιβιστές που κινδυνεύουν».

«Επιτρέπουν ένα επίπεδο ασυλίας που επιτρέπει στην συντριπτική πλειοψηφία των δραστών να μένουν ατιμώρητοι, ενθαρρύνοντας μελλοντικούς δολοφόνους. Επενδυτές, μεταξύ τους και αναπτυξιακές τράπεζες, υποδαυλίζουν την βία με το να στηρίζουν σχέδια που καταστρέφουν το περιβάλλον και καταπατούν ανθρώπινα δικαιώματα», αναφέρει μεταξύ άλλων.

Η Global Witness ακόμα αναφέρει πως η αστυνομία, ο στρατός και ιδιώτες φρουροί έχουν επίσης εμπλακεί στις δολοφονίες.

Αναφέρει: «Η έλλειψη διώξεων κάνει ακόμη δυσκολότερο να αναγνωριστούν οι υπεύθυνοι, αλλά βρήκαμε ισχυρά στοιχεία πως η αστυνομία και ο στρατός ήταν πίσω από τουλάχιστον 43 φόνους, με τον ιδιώτες δράστες όπως οι ιδιώτες φρουροί ασφαλείας και εκτελεστές να συνδέονται με 52 θανάτους».

Η έκθεση γράφει πως οι συγκρούσεις μεταξύ κυβερνήσεων, εταιρειών και τοπικών κοινωνιών γύρω από την χρήση της γης και τους φυσικούς πόρους βρίσκονται πίσω από τους περισσότερους από τους φόνους. Σε κάποιες περιπτώσεις, η MKO ήταν σε θέση να αναγνωρίσει τους ακριβείς τομείς στους οποίους αντιστέκονταν οι ακτιβιστές.

Συνολικά, οι ακτιβιστές αντιστέκονταν σε 33 περιπτώσεις στην εξορυκτική και πετρελαϊκή βιομηχανία, σε 23 στην βιομηχανία υλοτομίας και αγροκτηνοτροφίας. Η λαθροθηρία αναγνωρίστηκε ως αιτία σε 18 από τους φόνους.

Η έκθεση αναφέρει πως πέρα από τις δολοφονίες, οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές αντιμετωπίζουν απειλές που στοχεύουν στο να τους σωπάσουν, συμπεριλαμβανομένων απειλών ζωής, συλλήψεις, σεξουαλικές επιθέσεις, παράνομη παρακολούθηση και επιθετικές νομικές επιθέσεις, αλλά έχουν μικρή ή καθόλου προστασία από τις αρχές.

Η Jakeline Romero από την Κολομβία ήρθε αντιμέτωπη με χρόνια απειλών και εκφοβισμού επειδή μιλούσε ανοιχτά κατά των επιπτώσεων του Ελ Κερεχόν (El Cerrejon), το μεγαλύτερο ανοιχτού τύπου ορυχείο στην Λατινική Αμερική, που έχει κατηγορηθεί για την μόλυνση των υδάτων και μαζικές εκτοπίσεις.

Στην Ινδία, η Rinchin στηρίζει τοπικές κοινότητες, ανάμεσά τους τα μέλη της φυλής Αντιβάσι στο Τσατσιγκάρ, μια δασώδη πολιτεία στην Κεντρική Ινδία, που διαμαρτύρονται εναντίον των εταιρειών κάρβουνου που αρπάζουν τη γη και προκαλούν μόλυνση, αναφέρει η έκθεση.

«Υπάρχει απόλυτη αποσάθρωση του νόμου. Μεγάλος αριθμός του πληθυσμού των Αντιβάσι χάνουν παράνομα την γη από εταιρείες που την αρπάζουν» αναφέρει η Rinchin, «Κανένα από τα αιτήματα δεν έχει ικανοποιηθεί από την κυβέρνηση ή την εταιρεία».

Την περασμένη χρονιά, η αυτόχθονας και ακτιβίστρια για το περιβάλλον Berta Caceres δολοφονήθηκε4 μέσα στο σπίτι της στην Ονδούρα για την αντίθεσή της σε ένα σχεδιαζόμενο υδροηλεκτρικό φράγμα.

Η ακτιβίστρια από την Ονδούρα, Ana Miriam Romero είπε επίσης στην Global Witness πως παραλίγο να χάσει το μωρό της όταν η αστυνομία την ξυλοκόπησε ενώ ήταν έγκυος, ενώ διαμαρτυρόταν εναντίον των δραστηριοτήτων μιας υδροηλεκτρικής εταιρείας στην γη της κοινότητας της.

«Πρέπει να επιμείνουμε στη μάχη. Δεν πρέπει να απογοητευτούμε, το μέλλον μας εξαρτάται από αυτό», είπε.

Το 2015 η Global Witness ονόμασε την Ονδούρα ως το πιο επικίνδυνο μέρος στο κόσμο για τους περιβαλλοντικούς ακτιβιστές.

Η έκθεση καταλήγει πως το δικαίωμα σε ένα υγιές περιβάλλον και το δικαίωμα για συμμετοχή στη δημόσια ζωή και την διαμαρτυρία είναι διεθνώς αναγνωρισμένα ανθρώπινα δικαιώματα, που σημαίνει πως οι κυβερνήσεις πρέπει να τα προστατεύουν σύμφωνα με την Διακήρυξη του ΟΗΕ για τους Υπερασπιστές των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων (UN Declaration on Human Rights Defenders).

Στην έκθεση η ΜΚΟ προτρέπει τις κυβερνήσεις να κάνουν το 2017 «χρονιά ορόσημο» και να δώσουν εγγυήσεις στις κοινότητες γύρω από την δυνατότητα τους να κάνουν ελεύθερες και ενημερωμένες επιλογές γύρω από το πως θα χρησιμοποιούνται η γη και οι φυσικοί τους πόροι.



http://www.independent.co.uk/news/world/americas/environmental-activists-2015-was-deadliest-year-for-people-fighting-to-protect-the-planet-a7090891.html
https://www.globalwitness.org/en/campaigns/environmental-activists/defenders-earth/
https://en.wikipedia.org/wiki/Nicaragua_Canal
http://www.independent.co.uk/news/people/berta-caceres-hondurian-environmental-activist-killed-in-own-home-over-opposition-to-hydroelectric-a6910786.html


*Άρθρο που δημοσιεύτηκε στον Independent. Η Chloe Farand είναι δημοσιογράφος και άρθρα της έχουν δημοσιευτεί σε μέσα όπως New Statesman, DeSmog UK, iNews & Independent.

πηγή null 
μτφ Δημήτρης Πλαστήρας



Κυριακή, 26 Νοεμβρίου 2017

Άλεξ Οικονομίδης: Οι σπόροι του άλλαξαν για πάντα τη ζωή #"A seed for change"



 από την Μερόπη Κοκκίνη και την Lifo

Ο σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ «A seed for change» είναι άλλος άνθρωπος μετά από αυτό 


Επτά ολόκληρα χρόνια πήρε στον Άλεξ Οικονομίδη να ολοκληρώσει το ντοκιμαντέρ του A seed for change. Του είχαμε κάνει και παρουσίαση στο ξεκίνημά του στη LiFO. Στην αρχή το όλο εγχείρημα είχε ξεκινήσει ως μια προσωπική αντίδραση στην οικονομική κρίση, σε συνδυασμό με τον άπλετο ελεύθερο χρόνο που είχε στη διάθεσή του λόγω ανεργίας αλλά και την επιθυμία του να ενημερωθεί σχετικά με την καλλιέργεια σπόρων στο μπαλκόνι του σπιτιού του.

«Ως άνεργος σκηνοθέτης και θύμα της οικονομικής κρίσης έκανα ένα μακρύ ταξίδι αναζητώντας εναλλακτικούς τρόπους που θα μου επιτρέψουν να παρακάμψω την ασχήμια των διαδηλώσεων στους δρόμους της Αθήνας και να φτάσω σε μια βιώσιμη λύση μέσα στην παγκόσμια κρίση που μόλις είχε πλήξει τον σύγχρονο τρόπο ζωής μας. Αρχικά, ήθελα να μάθω για την καλλιέργεια στην πόλη.

Στη συνέχεια, θέλησα να βρω ανθρώπους που ανταλλάσσουν παραδοσιακούς σπόρους, να μοιραστούν μαζί μου τις ιστορίες τους. Ακούγοντας τες, συνειδητοποίησα ότι θα ήταν πολύ σημαντικό να συμπεριλάβω στο ντοκιμαντέρ τις προσωπικές μου εμπειρίες στην Ελλάδα και στο Λίβανο. Το σενάριο του ντοκιμαντέρ ξαναγράφτηκε, διότι εκεί που νόμιζα ότι κάνω ένα ντοκιμαντέρ που αφορά το θέμα των σπόρων, έγινα εγώ ο πρωταγωνιστής του ντοκιμαντέρ».

Στη πορεία έμαθα πόσο περίπλοκη, παράλογη και παράξενη είναι η κατάσταση που ζούμε. Στη χειρότερη φάση της οικονομικής κρίσης να μην έχεις το δικαίωμα να καλλιεργήσεις μόνος σου την τροφή σου, δηλαδή να είναι παράνομο να αναπαράγεις παραδοσιακές ποικιλίες φρούτων και λαχανικών και να είσαι αναγκασμένος να πας να τα αγοράσεις.

Όταν δουλεύεις πάνω σε πρότζεκτ που έχει να κάνει με τη φύση, η έννοια του χρόνου παίρνει άλλη μορφή, μου λέει. « Τι είναι επτά χρόνια στη ζωή ενός δέντρου; Το περασμένο καλοκαίρι γεύτηκα σμέουρα. Τα είχα φυτέψει εγώ από σπόρο πριν από πέντε χρόνια. Επίσης, πριν λίγες μέρες δοκίμασα ρόδι από τη ροδιά που φύτεψα από ένα σποράκι!».

Εννοείται ότι εξακολουθώ να καλλιεργώ παλιούς σπόρους στο μπαλκόνι μου.

Ωστόσο, ο κύριος λόγος για τον οποίο χρειάστηκε τόσο πολύς χρόνος για να ολοκληρώσει ο Άλεξ το ντοκιμαντέρ του ήταν το γεγονός ότι δεν είχε την πολυτέλεια- στην ουσία δεν είχε τα χρήματα- να στήσει μια ομάδα παραγωγής με αποτέλεσμα να χρειαστεί να κάνει τα πάντα μόνος του: έρευνα, κείμενα, παραγωγή, σκηνοθεσία και μοντάζ. Εντωμεταξύ ενδιαμέσως, διέκοπτε για να εργαστεί σε άλλες δουλειές ώστε να μπορέσει να χρηματοδοτήσει το πρότζεκτ του το οποίο περιλάμβανε και αρκετά ταξίδια.

«Κοιτώντας όμως πίσω, η έλλειψη χρημάτων ήταν τελικά η κινητήριος δύναμη για το φιλμ μου. Ήταν αυτό που με έκανε να καταλάβω ότι αν αναλάβεις δράση και τελικά φτάσεις στη γραμμή τερματισμού - ενάντια σε όλες τις πιθανότητες που θέλουν το αντίθετο- μόνο καλά πράγματα μπορούν να συμβούν», λέει με αισιοδοξία. 

Ακόμα και με μια μικρή αστική καλλιέργεια σε ένα μπαλκόνι που δοκιμάζει κάποιος ακόμα κι αν είναι πρωτάρης, είναι εφικτό να καλύψει μεγάλο μέρος των διατροφικών του αναγκών.

Τον ρωτώ να μου πει τα σημαντικότερα πράγματα που έμαθε σε όλη την διαδρομή μέχρι την ολοκλήρωση του ντοκιμαντέρ του. «Από πού να ξεκινήσω! Έμαθα να είμαι υπομονετικός κι αισιόδοξος, να σηκώνομαι από τον καναπέ και να κάνω κάτι για αυτά που με ενοχλούν, που θεωρώ άδικα, που είναι λάθος και πρέπει να αλλάξουν. Έμαθα να φιλτράρω τα αρνητικά σχόλια και να μην δίνω πολλή σημασία. Έμαθα να βλέπω τα ωραία πράγματα που συμβαίνουν γύρω μας και για κάποιο λόγο δε μπορούσα να τα δω πριν. Έμαθα να καλλιεργώ βιολογικά τη δική μου τροφή, χωρίς χρήματα. Δωρεάν τροφή από δωρεάν σπόρους που παρήγαγα εγώ ο ίδιος. Κάπως αλλάζει η στάση σου απέναντι στην κρίση όταν έχεις τη δύναμη του φυσικού αναπαραγόμενου σπόρου στα χέρια σου.

Στηv πορεία έμαθα πόσο περίπλοκη, παράλογη και παράξενη είναι η κατάσταση που ζούμε. Στη χειρότερη φάση της οικονομικής κρίσης να μην έχεις το δικαίωμα να καλλιεργήσεις μόνος σου την τροφή σου, δηλαδή να είναι παράνομο να αναπαράγεις παραδοσιακές ποικιλίες φρούτων και λαχανικών και να είσαι αναγκασμένος να πας να τα αγοράσεις. Κι επειδή είναι υβρίδια, να μη μπορείς να κρατήσεις σπόρο για να τα καλλιεργήσεις, γιατί δεν δίνουν καρπό. Οπότε να χρειάζεται να τα αγοράζεις κάθε φορά.

Εν ολίγοις, έμαθα και από την έρευνα και στην πράξη, ότι μας έχουν στερήσει το δικαίωμα να θρέψουμε τον εαυτό μας. Απίστευτο, αλλά αληθινό! Έμαθα να είμαι θρασύς και να πηγαίνω κόντρα στον παραλογισμό. Όπως που είπε και η υπέροχη, κι εξαιρετική ηγούμενη σε μια μονή που επισκέφτηκα στο ταξίδι αναζήτησης των σπόρων, "θα πρέπει με ελαφριά την καρδιά, να είμαστε κοινωνικά ανυπάκουοι σε κάποια πράγματα", οπότε έμαθα να κάνω και αυτό!».

Έμαθα να είμαι υπομονετικός κι αισιόδοξος, να σηκώνομαι από τον καναπέ και να κάνω κάτι για αυτά που με ενοχλούν, που θεωρώ άδικα, που είναι λάθος και πρέπει να αλλάξουν.

Ο Άλεξ μέσα από την έρευνά του έμαθε επίσης ότι έχει στηθεί ένας φοβερά περίπλοκος μηχανισμός που υποστηρίζεται από νομοθεσίες και διακρατικές συμφωνίες, που σου απαγορεύει να χρησιμοποιήσεις το σπόρο από το μποστάνι του παππού σου στο χωριό αλλά και πως ακόμα και με μια μικρή αστική καλλιέργεια σε ένα μπαλκόνι που δοκιμάζει κάποιος ακόμα κι αν είναι πρωτάρης, είναι εφικτό να καλύψει μεγάλο μέρος των διατροφικών του αναγκών.

«Εννοείται ότι εξακολουθώ να καλλιεργώ παλιούς σπόρους στο μπαλκόνι μου. Έχω φτιάξει και μια μη-κερδοσκοπική εταιρεία που αφορά αυτό το θέμα μέσα από την οποία δίνουμε παραδοσιακούς σπόρους εντελώς δωρεάν, όπως επίσης και συμβουλές για το πώς να τους καλλιεργήσουν αλλά και πώς να κρατήσουν τους δικούς τους σπόρους. Και το πιο σημαντικό; Να τους μάθω πώς να το διασκεδάσουν!».

Στην προβολή του ντοκιμαντέρ του Άλεξ Οικονομίδη που θα γίνει στις 3 Δεκεμβρίου στον κινηματογράφο Τριανόν θα μοιράσει και δωρεάν σπόρους για όσους ενδιαφέρονται να τους καλλιεργήσουν.



 info:


3 Δεκεμβρίου Τριανόν: https://www.facebook.com/events



ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΟ ΑΓΓΙΓΜΑ

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...